Lista materiałów bez przepisywania
Wykaz materiałów powstaje zwykle na końcu projektu i wtedy też popełniane są w nim największe błędy. Pozycje przepisuje się z rysunków palcami, dokłada brakujące przewody „z pamięci”, a pominięty złącz kablowy wychodzi na jaw dopiero przy montażu. Każdy taki błąd wraca jako zamówienie dodatkowe albo jako przestój na budowie. Wykaz jest dokumentem, na którym opierają się zamówienie, logistyka i wycena, więc jego błąd mnoży się w kolejnych plikach i w korespondencji z dostawcą.
Problem znika wtedy, gdy wykaz jest generowany z modelu, a nie składany ręcznie. Przewód widoczny na planie ma w projekcie przekrój, długość i zabezpieczenie, więc lista nie wymaga ponownego liczenia — wymaga tylko kontroli. Różnica jest taka, jak między przepisywaniem stanu magazynowego a wydrukowaniem go z systemu.
W GorkyCAD Pro listy przewodów, aparatury i materiałów eksportuje się do XLSX prosto z modelu, z którego powstają jednolinyjki, plany i rozdzielnica. Ten sam projekt daje też komplet PDF ze specyfikacją, protokołem przewodów, kosztorysem oraz paszportem rozdzielnicy, więc wykaz do zamówienia jest częścią dokumentacji, a nie osobną arkuszkową wyspą.
Co powinna zawierać lista do zamówienia
Zakres wykazu zależy od tego, dla kogo go przygotowujesz. Dostawca przewodów potrzebuje metrażu i przekrojów, wykonawca aparatury — oznaczeń oraz liczby sztuk, a inwestor — krótkiego zestawienia kosztów. Jedna lista może zaspokoić wszystkie te strony, jeśli kolumny są przemyślane.
- Pozycja i oznaczenie. Nazwa elementu oraz jego identyfikator w projekcie, żeby dało się go znaleźć na rysunku.
- Parametry techniczne. Dla przewodu: przekrój, materiał i rodzaj izolacji; dla aparatury: typ, napięcie znamionowe i zdolność wyłączania.
- Ilość lub długość. Metraż odcinków w przypadku przewodów, liczba sztuk w przypadku urządzeń i osprzętu.
- Przypisanie. Obwód, kondygnacja albo strefa — dzięki temu materiał trafia na właściwe piętro, a nie „na budowę”.
- Zabezpieczenie. Informacja o aparaturze chroniącej obwód bywa wymagana przy zamówieniu przewodów o określonym przekroju.
- Uwagi i zamienniki. Krótka notatka o dopuszczalnych zamiennikach albo o pozycjach wstrzymanych w oczekiwaniu na decyzję inwestora ogranicza liczbę pytań przy samym zamówieniu.
Eksport z modelu do arkusza krok po kroku
Sam eksport zajmuje chwilę. Więcej czasu warto poświęcić na to, co przed nim i tuż po nim.
- Domknij model. Uzupełnij przekroje, długości i przypisania do obwodów. Puste pola w projekcie zamienią się w puste komórki w arkuszu.
- Usuń obiekty robocze. Kopie, wymiary przejściowe i elementy szkicowe nie powinny trafić do wykazu.
- Zdecyduj o zakresie. Cały budynek albo jedna kondygnacja, osobno przewody i osobno aparatura — zależy od rozmówcy.
- Wygeneruj plik XLSX i nadaj mu nazwę z datą oraz oznaczeniem rewizji projektu.
- Sprawdź plik przed wysłaniem. Otwórz arkusz, porównaj sumy metrażu z poprzednią wersją i zwróć uwagę na pozycje bez przekroju.
- Dołącz kontekst. Do arkusza warto dokleić wydruk PDF z opisem zakresu, żeby odbiorca wiedział, czego lista dotyczy.
Jeżeli wykaz jest częścią większego kompletu, kolejność jest prostsza: model, obliczenia i sprawdzenia zgodne z IEC 60364, a na końcu eksport — wtedy lista i dokumentacja zawsze pochodzą z tego samego stanu projektu. Wykaz przygotowany po obliczeniach zwykle zgadza się z dokumentacją punkt w punkt, a wykaz składany przed obliczeniami trzeba poprawiać drugi raz.
Kolumny arkusza: co gdzie trafia
Układ kolumn decyduje o tym, czy plik da się od razu przetworzyć, czy trzeba go będzie składać na nowo. Typowy wykaz wygląda tak:
| Kolumna | Co zawiera | Do czego służy |
|---|---|---|
| Lp. i oznaczenie | Identyfikator pozycji w projekcie | Śledzenie pozycji w korespondencji |
| Nazwa | Opis elementu lub przewodu | Rozpoznanie pozycji bez otwierania rysunku |
| Parametry | Przekrój, materiał, napięcie znamionowe | Dobór u dostawcy |
| Ilość | Długość w metrach lub liczba sztuk | Wycena i zamówienie |
| Obwód i strefa | Przypisanie do grupy i kondygnacji | Logistyka na budowie |
Kolumny można później porządkować i filtrować — o to właśnie chodzi w formacie arkuszowym. Ważne, żeby nazwy kolumn były stabilne między rewizjami, bo od nich zależy porównanie dwóch wersji wykazu.
Przykład: zamówienie przewodów dla budynku
Dane: budynek trzypiętrowy, instalacja oświetlenia i gniazd na każdej kondygnacji, trzy rozdzielnice, przewody miedziane, wspólne piony w klatce schodowej.
- Generujesz wykaz przewodów w podziale na kondygnacje i obwody.
- Filtrujesz pozycje po przekroju i sumujesz długości dla każdego przekroju osobno — z tego powstaje lista zakupu.
- Porównujesz sumy z poprzednią rewizją: wzrosty i spadki tłumaczysz zmianami w projekcie, a nie różnicą w metodzie liczenia.
- Dopisujesz aparaturę i osprzęt jako osobną część wykazu, z przypisaniem do obwodu.
- Zapisujesz plik z datą i numerem rewizji, a do wiadomości dołączasz wydruk PDF z opisem zakresu.
- Dokładasz osprzęt montażowy, który nie wynika z samego rysunku: uchwyty, dławnice, listwy i niewielki zapas na montaż.
Wynik: dostawca dostaje metraż posortowany według przekrojów, a wykonawca — listę z oznaczeniami obwodów. Żadna z tych informacji nie została przepisana z rysunku, więc nie ma ryzyka literówki w przekroju.
Kontrola przed wysłaniem i najczęstsze błędy
Lista wygenerowana z modelu nadal wymaga przeglądu. Kilka rzeczy sprawdza się zawsze:
- Puste komórki w parametrach — zwykle oznaczają niekompletny model, a nie brak wymagań.
- Sumy metrażu porównane z poprzednią rewizją, żeby wyłapać pozycje dodane przypadkowo albo pominięte.
- Spójność oznaczeń obwodów z dokumentacją i z listą powiązań w projekcie.
- Zakres pliku: wysłanie całego budynku zamiast uzgodnionej części generuje niepotrzebne pytania.
- Brak informacji o zamiennikach i o pozycjach wstrzymanych — dostawca dopytuje, a zamówienie czeka na odpowiedź.
Po kontroli wykaz trafia do zamówek, a jego kolumny z powodzeniem posłużą też do wyceny robót. Warto przy tym pamiętać, że liczba projektów na darmowym koncie jest ograniczona, a wersja Pro działa bez limitu projektów — przy kilku równoległych inwestycjach to wygoda, nie detal. Jeśli zestawień robi się kilka w miesiącu, warto przyjąć jeden układ kolumn w całej firmie — wtedy pliki z różnych projektów da się porównywać bez składania ich od nowa.
Zacznij za darmo i wygeneruj pierwszy wykaz →
FAQ
Czy wykaz da się wyeksportować z podziałem na kondygnacje?
Tak — zakres eksportu wynika z podziału przyjętego w modelu. Dzięki temu materiał trafia na właściwe piętro, a logistyka na budowie nie opiera się na domysłach co do przynależności pozycji.
Co zrobić, gdy pozycja w arkuszu nie ma przekroju?
Wrócić do modelu i uzupełnić parametr, a nie dopisywać wartość w arkuszu. Ręczna korekta pliku wynikowego rozjeżdża się z projektem przy kolejnej rewizji i traci źródło prawdy.
Czy lista z XLSX zastępuje specyfikację w PDF?
Nie. Arkusz służy do zamówienia i wyceny, a komplet PDF zawiera specyfikację, protokół przewodów, kosztorys oraz paszport rozdzielnicy. Oba pliki powstają z tego samego modelu, więc powinny być wysyłane razem.
Jak porządkować plik, żeby dało się porównać dwie rewizje?
Zachować stały układ kolumn i oznaczać plik datą oraz numerem rewizji. Wtedy różnice między wersjami wynikają ze zmian w projekcie, a nie z przetasowanych kolumn.
Ile projektów mogę prowadzić przed wykupieniem wersji Pro?
Konto darmowe obejmuje do trzech projektów, wersja Pro działa bez limitu. Sam eksport do XLSX jest częścią pracy na projekcie i nie wymaga osobnej opłaty.